بنافت

آخرین مطالب
پربیننده ترین مطالب

پیمایش مسیر چکل سر واقع در روستای آبکسر شهرستان ساری

( مشرف بر دریاچه سد سلیمان تنگه )


روز چهارشنبه هشتم فروردین نود و هفت در یک روز بهاری دل انگیز به همراه گروه کوهنوردی اورشمک بنافت از ساری به قصد روستای آبکسر حرکت کردیم. بعد از سه راهی تاکام وارد جاده دودانگه شدیم. و پس از طی مسافتی، وارد جاده‌ی آبکسر شده از میان درختان انبوه و مملو از شکوفه‌ و صدای چهچهه‌ی بلبلان که گوش‌‌ها را نوازش می‌دادند به روستای پلسک رسیدیم بعد از روستای پلسک وارد روستای زیبای آبکسر که تا چند سال پیشتر جزئی از خاک دودانگه بود شدیم.

اطراف روستا پر از گلهای زرد گیاه کلزا بود که چشم هر بینده‌ای را خیره می‌کرد و طراوت خاصی به روستا بخشیده بود. اتومبیل را داخل محل پارک کردیم و به سمت مسیر چِکل سر که مشرف بر روستای آبکسر و دریاچه سد سلیمان تنگه است حرکت کردیم. در حین صرف صبحانه در دامنه‌ی منطقه چکل سر، اطلاعاتی در خصوص منطقه از دو نفر از رهگذران محلی کسب کردیم. البته پیش از این از طریق گوگل ارث راه های منطقه را بررسی کرده بودیم. 


وقتی به منطقه چکل سر رسیدیم با مناظر بدیع و جالبی روبرو شدیم . از یک طرف قله‌ی اچو و از سوی دیگر خط الراس نروخرو که قللی مانند نرو خرو، زرجو، کیجا قلعه، گوگلی و فینسک را در خود جای داده است، خودنمایی می‌کرد. قلل چهارنو و شاهدژ نیز از دور نمایان بودند. 


خوشحالی بنده و اعضای گروه، بعد از مشاهده دریاچه سد سلیمان تنگه تبدیل به غم و اندوه شد. زیرا آب قابل ملاحظه‌ای در دریاچه مشاهده نشد و قسمت های زیادی از کف دریاچه مانند کویر خشک و بی‌روح بود و این مقدار حجم کم آب از آغاز آبگیری سد تا الان بی‌سابقه بود.


 رود‌ شیرین رود که از ارتفاعات دودانگه و رود سفیدرود یا اسپه‌رو از ارتفاعات روستاهای هیکو، تیلک و آتنی سرچشمه می‌گیرند، جوش و خروش سالهای گذشته را نداشته‌اند زیرا برفی بالای کوهها نبود تا رودها را وادار به تلاطم و جوش و خروش کند. انگار دریاچه از اینکه نمی‌تواند در سال زارعی جدید زمین‌‌های شالیزاری پایین دست را سیراب کند تا مردم از قوت لایموتشان باز نمانند خجل و سرافکنده بود. 

می‌گویند قرار است در منطقه فینسک سدی بر روی رودخانه سفید رود که یکی از منابع اصلی تامین کننده آب سد سلیمان تنگه است احداث کنند و آب آن را از طریق لوله و پمپاژ به سمنان انتقال دهند. چنانچه این اتفاق بیفتد این مقدار آب را هم در پشت سد نخواهیم داشت و عواقب ناخوشایندی را برای کشاورزان بالا دست سد از جمله بندبن، سعیدآباد ،پرویج‌آباد و ... و همچنین مناطق پایین دست سد و حوزه آبریز رود تجن شهرستان ساری و شهرهای اطراف در پی خواهد داشت. 

پیمایش رفت و برگشت مسیر جنگلی چکل سر که مشرف بر دریاچه سد سلیمان است حدود سه ساعت به طول انجامید. 


دریاچه سد سلیمان تنگه ساری با کمترین مقدار حجم آب 
از آغار آبگیری سد تا کنون 


۱ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۰۹ فروردين ۹۷ ، ۰۹:۴۳
دوستعلی علیخانی

این روزا که نو سال بمو هر سمت جه خَور اِنه که فلان جای ویشه ره تش بیته. همین دِودنگه خِدِمون، مرگو ویشه و کلیج کلای ویشه ره نو سال دِله تش بیته.

اِما که ادعا کمبی طبیعت ره دوست دارمی در عمل هم وِنا ثابت هاکنیم. اما متاسفانه بعضی‌هامون رعایت نکمبی و باعث وومبی ویشه‌ای که صدها سال طول بکشییه تا به این شکل زیبا و قشنگ در بِهه وره با نَدونمه کاری خِدمون به کِلین تبدیل کمبی. 

الان که اَنده امکانات فراوون بیّه دیگه نیازی نییه ویشه بوردمی با هیمه چایی دَم هادیم یا شه غذا ره بَپجیم. با اتا گاز پیک نیک یا چراغ های کچیک که خله هم قِمت ندارنه شه پخت و پز ره هاکنیم.

اَگه مجبور بیمی ویشه تش هاکنیم وقته خوامبی بوریم حتما تش ره بکوشیم بتومبی با اتا یا دتا ظرف او یا اگه او نداشتمی ونه سر ره خاک جه کامل دپوشیم تا خفه بووشه. 


خِداوری این ویشه‌ای که اما دارمی جاهای دیگه وِنسته کَش زِنّه، وِشونِ اَرمون هسته. 


شِما ره به خِدا دستی دستی مازرون ره تبدیل به کویر نَکنیم. 

دوستعلی علیخانی / ششم فروردین نود و هفت 

 


۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۰۶ فروردين ۹۷ ، ۱۲:۳۴
دوستعلی علیخانی


نویسنده : منصور جعفری

چوبداری و شاخ سری

مالداری ( گاو ٬ گوسفند و بز )در زمان ما ٬ شغل نان و آبدار و مایه و منشأء خیر٬ کثرت و افزونی بود و مالداران از تمکن و سرمایه مالی خوب و رضایت بخشی برخوردار بودند و آنان هرچند وقت یکبار و در فواصل زمانی مختلف برای رفع احتیاجاب زندگی٬ بره ها٬ میش ها و نرها و کل هارا انتخاب ونشان می کردند وبرای فروش خریداران  مهیا می نمودند.


خریداران مال را در اصطلاح محلی  و ازجمله در سرخده ما « چوبدار» و « گوشتی خرین»  و مالهای در معرض فروش را « گوشتی» می گفتند و یادم است که چوپانان  و محلی های مالدار هنگام آمدن چوبدار٬  بعضا همدیگر را صدا می زدند: ها مشتی و عمو و دایی فلانی٬ « گوشتی مشتی ندارید٬ گوشتی خرین ٱمده » که همین اطلاع رسانی هم گوش‌های همه را تیز و خبردار می کرد و هم نوعی تشویق و تهییج افرادبرای فروش مال بود.


 در این میان ما بچه ها در سرخده ٬ در زمان فروش گوشتی٬ قند تو دلمان آب می شد و منتظر زود جوش خوردن معامله بودیم چون به ازای هر فروشی٬ حق نگهداری یا همان« شاخ سری»  و « رسن سری»نصیب مان می شد و به همین خاطر ما بیشتر از پدران خود٬ آرزو وانتظارچوبداران را می کشیدیم و «شاخ سری» و « رسن سری»  برای ما مثل نشستن عقاب سعادت روی دوش شاهان بود و انگار زمین و زمان و مکان را به ما سپرده اند.


بنده ٬ در آن سنین پایین ٬ بسیار «شاخ سری» گرفته ام و همچنین  همراه پدرم از « تمکوه» گرفته تا «اوپرت» و «هیکو» و « شلی» و « شاه پسند»و اطراف و اکناف پشتکوه، اندکی چوبداری کرده ام و بعدها به ازای نگهداری و فروش هر گوشتی، به شاخ سری زیادی دست  یافتم که این خاطره، با یادآوری چوپانان باصفا و چوبداران بی آلایش فراموش شدنی نیست، تعجبم اینکه سوگند و قسم شان فقط  ادای واژه « امینی » بود ودر برابر قسم شان ٬ بسیار باوفا و متعهد بودند و فروشندگان هم  بدون هیچگونه اخذ ضمانتی از آنان در برابر قسم و امینی شان ٬تابع و تسلیم بودند و به راحتی فرصت پرداخت زمان تعیین شده را به چوبداران می کردند.


بهرحال گوشتی٬ شاخ سری٬ گوشتی خرین٬ واژگانی هستند که ما به محض شنیدن آنها٬ بعد از سالها زندگی ماشینی و دور از همه آن ساز و کارهای شیرین٬ همچنان ذهنمان به چوبداری و گب و گفت پیرامون مالها و داد و ستد آن می رود و اینها و خاطرات بسیار دیگر همچنان کام ما را شیرین می کند.

یاد باد٬ آن چوبداران یاد باد!


۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۰۴ فروردين ۹۷ ، ۱۵:۱۴
دوستعلی علیخانی


دلبر لَله ره پنجه زَنده مِسته

کتولی خوندِمبه مِن هِم وِنِسته

بَزِن لَله مه دِلِ غم ره بَشور

لَته لِتکای گل ره چیمبه تِسته


برگردان فارسی

دلبرم با پنجه‌هایش برای من نی می‌زند

من هم برای او آواز کتولی می‌خوانم

دلبرم، برای من نی بزن تا غم دلم را بشویم

من هم گل‌های داخل باغچه را برایت می‌چینم 

شعر: دوستعلی علیخانی

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۰۴ فروردين ۹۷ ، ۰۸:۲۶
دوستعلی علیخانی


نِفارِ داری یا چو نِفار  

معمولا روی درخت انجیلی به خاطر ساختارش این نوع نفار را درست می‌کنند.  

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۰۳ فروردين ۹۷ ، ۱۶:۵۷
دوستعلی علیخانی


نو بِهار مِوارک ای گِلِ خِش بو

ته خِنه‌ی چراغ هَمِش بوشه سو

الهی تَندِرست ته دل بوشه خِش

بَرِسی شه آرزو این سال نو 


برگردان فارسی

ای گل خوشبو نو بهار مبارک 

چراغ خانه‌ات همیشه روشن باشد 

الهی تندرست و دلت خوش باشد  

و در این سال جدید به آرزوهایت برسی 

شعر: دوستعلی علیخانی 


۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۹ اسفند ۹۶ ، ۲۲:۵۴
دوستعلی علیخانی

بِهار بِمو همه جا بهییه نو 

لتکا ره دَپیته ونوشه‌ی بو 

بورِم صحرا بَچینم مِن وَنوشه 

وِره هَدیه هادِم مِن شه گِلِ رو 


برگردان فارسی 

فصل بهار آمده همه جا نو شده 

بوی بنفشه باغ و باغچه را فرا گرفت

به صحرا بروم و بنفشه بِچینم 

تا آن را به یارم هدیه بدهم

شعر: دوستعلی علیخانی / اسفند نود و شش


۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۹ اسفند ۹۶ ، ۱۸:۳۸
دوستعلی علیخانی


عیدی مَردِم سِره بوردمی وِشونِ زندگی ره پِش پِشو نَزنیم و اِراد نَیریم.

قراره با بوردِن هئی سره، صمیمیت ویشتر بَووشه

 با قال معروف در پی وصل دَووشیم نا در پی فصل. 


با کلیک روی لینک زیر به کانال تلگرامی بنافت بپیوندید

benaft11@


 

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۸ اسفند ۹۶ ، ۰۶:۵۳
دوستعلی علیخانی


دیروز گوتی ته سر دَنیبو ته تَن !

بوی پول بِمو کَشِنی مه پیرَن ؟


برگردان فارسی

دیروز خبری از من نمی‌گرفتی و می‌گفتی سرت به تنت نباشد 

حالا که وضعم خوب شده پیراهنم را می‌کشی و از من کمک می‌خواهی 

شعر: دوستعلی علیخانی 

اسفند نود و شش


۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۵ اسفند ۹۶ ، ۱۷:۱۴
دوستعلی علیخانی

🔥 چارشنبه سوری سال ۱۳۵۲ دادکلای مَله واقع در دهستون بنافت


🌿 تا اونجه که مِره یاد اِنه و گت‌ترها جه بَپِرسیمه در بنافتِ رَج آخرین چارشنبه‌ی هر سال به نیت شه مِردِگون تِرشی آش پَتنه که گَزینه اَتّا از سوزی‌های اصلی این آش بییه.

💥 چیزی به نوم چارشنبه سوری به شکل فعلی وِجود نِداشته. تا اینکه در دهه ۱۳۴۰ با بموهِن سپاه دانش به روستاها و واز بَیّنِ مدرسه مراسم چارشنبه سوری از راه کتاب فارسی اون گِدر به مَردم معرفی بَیّه. 


🌼 آخرای سال ۱۳۵۲ اون ماقع مِن کلاس سه دیمه آقا معلم زمونی که درس چارشنبه سوری ره درس هِدا، باته فردا نماشون همه‌ی دانش‌آموزا با اَتّا چو هیمه، مدرسه‌ی سِرپیش جَم بَووشین خوامبی بوریم تپه ‌سر این مراسم ره به صورت عملی اجرا هاکنیم. 

 دِ ساعت کار داشته به نماشون آخِرین چارشنبه‌ی همون سال، تِمومِ دانش آموزا از کیجا بَهیر تا ریکا با اتّا چو هیمه مدرسه سِرپیش جَم بیمی. 

💃  آقا معلم اِما ره دِتا صف هاکرده فرمون حرکت به سمتِ هَلوم سر ره هِدا. وَقته چشمه‌ی پیراَغوز پهلی بَرِسیمی باته اِست هاکِنین خوامبه شما ره اتّا چی یاد بَدِم. اِما خَله کنجکاو بَیمی که آقا معلم خوانه چیکار هاکِنه. بَدیمه شه کیف دله جه مسواک ره در بیارده و مسواک بزوهن ره که درسش در کتاب علوم دله دَیّه به صورتِ عملی اِما ره یاد بدائه. 

🌻 ( اون ماقع چشمه‌ی پیراَغوز اَتّا از چشمه‌های پِر اوی دادکلا بییه، که اَتّا منبع سیمانی با سه تا شِرِ او داشته. مَردِم شه چایی‌او ره اونجه گیشتنه و رَخت و ظرف ره اونجه شِستنه. الان این چشمه متاسفانه بی سر پوست بَیّه) 

🌸 دِواره دِتا صفِ منظم و مرتب درست هاکِردمی و لَمه شورونِ دَره ره یور بوردمی.

(اون ماقع لمه شورون دره خَله او داشته اَمه مارون مخصوصا عیدی پیشی سِره‌ی لا ، لَمه، گلیج و ... ره اونجه شِستنه) 

😁 وقته لمه شورون دَره جه فاصله بَیتمی شه راه ره شال کِلی تَپه وَری که دقیقا دادکلای مله‌ی روبرو هسته کج هاکردمی. ماقِعی که تَپه‌سر برسیمی هیمه‌ها ره رو هم قرار هِدامی و چَن تا کوپه تَش دِرِست هاکردمی و تموم دانش آموزا دسته جَمی شعر خوندستمی و چکّه زومی و با احتیاط و پِشتِ سر هم تَشِ سر‌جه پِرِّستِمی. 

😀اون نماشونِ خاطرات هَنتا مه ذهن دِله دَره هیچوقت مه یاد نشونه.  مه ره یاد که به خاطر نظم و انضباطی که اونجه حاکم بییه هیچکی وِسته اتفاقی نَکته و همه صحیح و سالم با خشحالی بوردمی شه خِنه وَری. 


⚠ اَمّا افسوس و هزار افسوس که اون فرهنگ زیبا تبدیل بَیّه به بِلا و بَلیه. اِسا به جای اون کارای خوبِش و خجیر؛ ترقه، فشفشه، نارنجک و مَردِم ماشین تَش بزوهن و هر سال هزار تا دست قطع‌، لینگ بَوری، چِش یک دال، گوش قول و تن و په زخم و جِرود بَیّن یک نوع گرفتاری و دردسر مَردِم وِسته بَیّه، که متاسفانه مردم دِنیا اِماره دست اینگِنّه و مسخره کِنّه. 

🌷بِهیم دواره همون سنت خوبِش و خارکی که داشتمی ره زنده هاکنیم. دست از این کارا که در شان یک ایرانی دنییه بَکِشیم و ناراتی و عزا ره شه خنواده‌ها وسته عیدی پیشی نَوریم.  

شِمه کِچیک بِرار: دوستعلی علیخانی 

 


۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۲ اسفند ۹۶ ، ۰۸:۱۱
دوستعلی علیخانی

برای جنگل بولا که این روزها دچار حریق و آتش سوزی شد. 

بولا ره تَش هایته ازدار بَسوته

سِرخِ دار و مرس و نمدار بَسوته

بولای تن و په جِزریک بَهییه

گالش کوئه، وِنه دلدار بَسوته


برگردان فارسی 

جنگل بولا را آتش گرفت و درخت آزاد سوخت 

درختان سرخدار، راش و نمدار هم سوختند

پیکر جنگل بولا دچار سوختگی شدید شد 

گالش کجاست که دلدارش در آتش سوخت


شعر: دوستعلی علیخانی/ اسفند نود و شش


۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۹ اسفند ۹۶ ، ۲۳:۴۲
دوستعلی علیخانی

تقدیم به اونایی که وِشونِ جانِ مار آسمونی بَیّه


نِنا پَر بَزو بَیّه آسِمونی

همه جا وه مِسته بِشته نِشونی

ته گِلِ رو هَمِش اِنه مه نَظر 

چه مِره دست بَیتی بوهِردی سَفر


برگردان فارسی 

مادرم پرواز کرد و به آسمان رفت 

همه جا نشانه‌ای از خودش برایم بجا گذاشت 

همیشه به یادصورت گل و نازنینت هستم

چرا از من جدا شدی و به سفر ابدی رفتی


شعر: دوستعلی علیخانی / اسفند نود و شش

🌻🌻🌻🌻🌻🌻🌻🌻🌻🌻🌻


مه دِل نِنای روسته تنگ بَهیته

وِنه کَشه‌ی خوسته تنگ بَهیته

خَله سخته زنده جِدایی دَیِّن

وِنه حوسنیِ شوسته تنگ بَهیته


برگردان فارسی

دلم برای صورت نازنین مادرم تنگ شده است

دلم برای خوابیدن در بغل مادرم تنگ شده است

خیلی سخت است زنده باشی امّا جدا زندگی کنی

دلم برای قصه‌ی شبانه‌ی مادرم تنگ شده است


شعر: دوستعلی علیخانی 

 

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۷ اسفند ۹۶ ، ۲۱:۲۵
دوستعلی علیخانی

بِتاختِمه یک عمر، آخِر بِپاتْمه

بَسوتِمه یک عمر، باز هِم بِساتْمه


برگردان فارسی

یک عمر دویدم، آخرش از هم پاشیدم

یک عمر سوختم، ولی تا آخر عمرم ساختم 


شعر: دوستعلی علیخانی /اسفند نود و شش


۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۴ اسفند ۹۶ ، ۱۳:۵۶
دوستعلی علیخانی


چشم و هم چشمی یا با قال اِما تَسُبی این روزا دامِنِ خَله از خانواده‌ها ره بَهیته. این کار باعث وونه آدم به سمت تجمل گرایی بوره و خرج و دخل زندگی با هم نخونده. بخاطر همین زن و مرد با هم اختلاف پیدا کِنّه بعد از مدتی آرامش سِره جه پَر گرنه و جنگ و مرافه وِنه جا ره گرنه. خلاصه‌ی کِلام اینکه آخر سَر کار به جدایی و طلاق کَشِنه. 

این موضوع ره بَهونه قرار هِدامه چَن تا بیت شعر باته، وَلکه تَسُبی یا چشم و هم چشمی ره کنار بِهِلیم.

بِمو عَیدی بِبا ره بَیته غِصّه

وِنه جیف دَنییه ده شاهی سِکّه

بِبا وام بَهیته با چنگ و دندون

خرج بَیّه تَسُبیِ زن و وَچون

ریکا ببا‌ جه خوانه کُتِ مارک دار 

کیجا خوانه چرمی چکمه‌ی کاپ دار 

زِنا گونه مه فِنی هاکون عَمِل

رینوپلاست هاکِرده دِدا غَزِل

تَسُبی ره بِهین بِهِلین کنار

بِبای چِک پاس نَیّه بِمو اِخطار

چه فایده جیفِ خالی پُزِ عالی

قرضِ خوا رحم نَکنده کهنه قالی


دوستعلی علیخانی /اسفند نود و شش


معنی بعضی از کلمات مازندرانی در نوشته فوق

تسبی / چشم و هم چشمی

بهیته / گرفت 

دنییه / نیست

وچون/ بچه‌ها

بهین / بیایید

بهلین کنار / کنار بگذارید

سره / خانه 

مرافه / جنگ و دعوا

ولکه / بلکه

ده شاهی / شاهی واحد شمارش پول در گذشته بود

کاپ دار / پاشنه بلند

فنی / بینی

رینوپلاست / جراحی زیبایی بینی

ددا / خواهر 

غزل / نام زن 

جیف / جیب

قرض‌خوا / طلبکار 


۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۰ اسفند ۹۶ ، ۰۷:۴۷
دوستعلی علیخانی


دَهی روز اِشکِندِمبی رَفِقِ دل

بَمرده روز قَوِر سر وَرِمبی گِل


برگردان فارسی 

زمانی که زنده هستیم دل دوستمان را می‌‌شکنیم

زمانی که دوستمان مُرد سر مزارش دسته‌ی گل می‌بریم 

شعر: دوستعلی علیخانی

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۰۸ اسفند ۹۶ ، ۲۱:۵۵
دوستعلی علیخانی